Wrzucasz kawałek bagietki do wody, myśląc, że pomagasz przyrodzie? To, co wydaje się miłym gestem, zamienia miejskie stawy w prawdziwe stołówki dla gryzoni. Mieszkańcy osiedla Esker Hills w Portlaoise (Irlandia) mają już dość – postawili wymowne tablice z napisem: „Przestańcie karmić szczury”. Problem z dnia na dzień staje się coraz bardziej palący, a ekspertów od deratyzacji to wcale nie dziwi.
Pięć minut ciszy i zobaczysz je na własne oczy
Na pierwszy rzut oka staw w Esker Hills wygląda sielankowo. Powstał jako ekologiczny zbiornik retencyjny, który ma chronić przed powodziami i dawać dom lokalnemu ptactwu. Rzeczywistość jest jednak brutalna. Przez resztki jedzenia, w tym obierki z ziemniaków i chleb, osiedle opanowała plaga szczurów.
„Stań tu w ciszy na pięć minut, a zobaczysz je nawet w pełnym słońcu” – ostrzegają mieszkańcy na własnoręcznie wykonanych tablicach. Gryzonie stały się tak bezczelne, że biegają pod nogami starszych osób spacerujących ścieżkami. Eksperci zwracają uwagę, że sytuacja w 2024 i 2025 roku pogarsza się globalnie. Szacuje się, że w dużych europejskich skupiskach ludzkich populacja szczurów wzrosła o blisko 20% w ciągu ostatnich dwóch lat, głównie dzięki łatwemu dostępowi do wysokoenergetycznych odpadów.
Problem, który dotyczy nie tylko Irlandii
Choć historia z Portlaoise brzmi drastycznie, w Polsce mamy analogiczną sytuację. Wystarczy spojrzeć na warszawskie Łazienki czy krakowskie Planty. Badania wykazują, że do 70% pokarmu rzucanego kaczkom wcale nie trafia do ich dziobów. Resztki opadają na dno lub gniją na brzegu, przyciągając niechcianych gości w nocy.
Co zaskakuje, chleb dla kaczek jest jak „śmieciowe jedzenie”. Powoduje u ptaków tzw. anielskie skrzydło – chorobę, która uniemożliwia latanie. Zamiast pomagać, realnie im szkodzimy, budując siedlisko dla roznosicieli chorób tuż pod oknami domów.
Dlaczego szczury wygrywają tę walkę?
- Nadmiar kalorii: Chleb to dla gryzonia doskonałe źródło energii, pozwalające na szybsze rozmnażanie.
- Brak lęku: Stała obecność ludzi z jedzeniem sprawia, że szczury przestają kojarzyć nas z zagrożeniem.
- Zatkane systemy: Odpady wyrzucane do zbiorników retencyjnych niszczą ich funkcję ochronną, co w 2026 roku może skutkować lokalnymi podtopieniami.
Jak karmić mądrze (i bezpiecznie)?
Jeśli naprawdę chcesz pomóc ptakom, zrób to w sposób, który nie zaprosi szczurów do Twojego sąsiedztwa. W sklepach budowlanych i zoologicznych, takich jak polskie markety Castorama czy Leroy Merlin, dostępne są specjalne ziarna i mieszanki, które są zdrowsze dla kaczek i mniej atrakcyjne dla gryzoni, jeśli zostaną zjedzone od razu.
Zasada profesjonalistów: Podawaj jedzenie tylko w takich ilościach, jakie ptaki zjedzą natychmiast. Jeśli cokolwiek zostaje na ziemi lub unosi się na wodzie, właśnie nakarmiłeś szczura.
Senator Maria McCormack, która interweniowała w sprawie Esker Hills, podkreśla: „Ludzie robią to w dobrej wierze, ale konsekwencje dla mieszkających tu rodzin są fatalne. Dzieci powinny móc bawić się bezpiecznie, bez strachu przed infekcjami”.
A Ty, czy zwracasz uwagę sąsiadom, gdy wyrzucają resztki obiadu do parku pod Twoim blokiem?
