Większość z nas robi to od lat bez zastanowienia: zużyty paluszek AA z pilota ląduje w zwykłym czarnym worku na śmieci. Jednak od 1 stycznia 2025 roku ten drobny gest stał się nie tylko nielegalny, ale i realnie niebezpieczny dla Twojego sąsiedztwa. Nowe przepisy w Illinois, znane jako ustawa o gospodarce bateriami, drastycznie zmieniają zasady gry.
Cichy pożar w śmieciarce, czyli dlaczego prawo musiało się zmienić
Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego coraz częściej słyszymy o nagłych pożarach sortowni odpadów w regionie Peoria? Według najnowszych statystyk branżowych za rok 2024, niewłaściwie wyrzucone baterie litowo-jonowe odpowiadają za blisko 45% wszystkich pożarów w zakładach recyklingu.
Kiedy śmieciarka zgniata odpady, obudowa baterii może pęknąć. W kontakcie z tlenem dochodzi do reakcji termicznej, której nie da się ugasić zwykłą wodą. Nick McMillion z departamentu robót publicznych w Peorii ostrzega: to nie tylko ryzyko ognia, ale też wyciek metali ciężkich, takich jak kadm czy ołów, które trafiają bezpośrednio do wód gruntowych.
To nie tylko „paluszki”. Co obejmuje nowa ustawa?
Wiele osób zakłada, że zakaz dotyczy tylko dużych akumulatorów. Nic bardziej mylnego. Nowe prawo obliguje producentów do recyklingu niemal każdego ogniwa, które masz w domu. Na listę „zakazaną” w zwykłym koszu trafiły:
- Baterie jednorazowe: klasyczne AA, AAA, C, D oraz 9V.
- Mała elektronika: baterie guzikowe z zegarków i wag kuchennych.
- Sprzęt ogrodowy: akumulatory od e-rowerów, hulajnóg i kosiarek (do 25 funtów wagi).
- Akumulatory litowo-jonowe: z telefonów, laptopów i elektronarzędzi.
Warto zauważyć, że w Polsce również obserwujemy podobne zaostrzenie kursu. Według danych z rynku europejskiego, zaledwie 38% baterii przenośnych trafia do właściwych punktów zbiórki, co sprawia, że rządy krajowe (w tym USA) wprowadzają coraz surowsze kary dla podmiotów, które nie zapewniają darmowych punktów odbioru dla mieszkańców.
Mały trik z taśmą, który ratuje życie
Zanim spakujesz stare baterie i ruszysz do punktu The Battery Network, musisz wiedzieć o jednej rzeczy, którą 90% ludzi pomija. Chodzi o tzw. „krótkie spięcie” w torbie transportowej. Nawet rozładowana bateria może mieć dość energii, by zaiskrzyć w kontakcie z metalowym kluczem lub inną baterią.
Praktyczna rada: Przed oddaniem baterii do punktu zbiórki, zaklej ich styki (bieguny) kawałkiem zwykłej taśmy klejącej lub izolacyjnej. W profesjonalnych serwisach nazywa się to „zabezpieczaniem terminali”. To szczególnie krytyczne dla baterii litowych i 9-woltowych. Alternatywą jest włożenie każdej sztuki do osobnego woreczka strunowego.
Gdzie teraz oddać zużyte ogniwa?
W Peorii i okolicach nie jesteś zostawiony sam sobie. Nowe prawo wymusiło na producentach stworzenie gęstej sieci punktów odbioru. Nie musisz już jechać na odległe wysypisko. Punkty zbiórki znajdziesz w:
- Większych marketach budowlanych i sklepach z elektroniką.
- Specjalnych pojemnikach w budynkach administracji publicznej.
- Lokalnych punktach partnerskich The Battery Network (akceptują urządzenia do 2000 watogodzin).
Z mojego doświadczenia wynika, że najwygodniej jest założyć w domu „pudełko kwarantanny” w suchym miejscu i raz na kwartał, przy okazji zakupów, opróżnić je w dedykowanym zielonym pojemniku. Pamiętaj tylko, aby uszkodzone lub „napuchnięte” baterie zgłaszać pracownikom punktu osobiście – wymagają one specjalnego traktowania.
Czy to koniec „wygody”?
Zmiana przyzwyczajeń bywa irytująca, ale wystarczy spojrzeć na liczby. Recykling jednej tony baterii pozwala odzyskać metale o wartości tysięcy dolarów, które nie muszą być ponownie wydobywane, niszcząc środowisko. W dobie rosnących cen elektroniki w 2025 roku, gospodarka obiegu zamkniętego to już nie wybór, a konieczność.
A jak Ty radzisz sobie z elektrośmieciami? Masz już swoje stałe miejsce na zużyte baterie, czy wciąż zdarza Ci się znaleźć „paluszka” na dnie szuflady?
